Te vroege bevalling

De bevalling is ingestart terwijl de zeug nog niet uitgerekend is. In het gunstigste geval worden de kleine foetusjes doodgeboren. Ze zijn dan niet groot, waardoor de bevalling meestal wel soepel verloopt. In een minder gunstig geval zijn de baby’s nét levensvatbaar en worden ze met heel erg lage gewichten geboren (30-50 gram). Een lastige situatie, want hoewel de baby’s soms graag willen, hebben ze heel weinig kans om te overleven, omdat ze simpelweg niet ‘af’ genoeg zijn. De baby’s zullen ook weinig actief zijn. Het is humaner om zulke kleine baby’s die niet veel bewegen direct in te laten slapen bij de dierenarts.  

De moeder kijkt niet naar de baby’s om

Als je getuige bent van de bevalling, is het belangrijk op te letten of de moeder direct actief met haar baby’s aan de slag gaat. Een onervaren moeder laat soms een of meerdere baby’s in het vlies liggen, omdat ze niet zo goed weet wat ze moet doen. Het vlies is een dunne laag die lijkt op héééel dun plastic of rubber. Deze dient direct na de bevalling van het hoofdje afgehaald te worden om de baby te laten ademen. Ben je bij de bevalling en de moeder doet niets met de baby, aarzel dan niet en trekt het vliesje van het hoofdje af. Probeer de baby, wanneer deze leeft, half in het vlies bij de moeder te leggen, en kijk of zij deze alsnog gaat likken. Maakt de baby een slappe indruk, trek dan het hele vlies van de baby af en wrijf hem op in een handdoek, niet te ruw maar ook niet te voorzichtig (zo voorzichtig is de moeder ook niet). Als de baby goed bijgekomen is, leg deze dan weer bij de moeder en kijk of zij wel naar de andere baby’s omkijkt. Het komt vaak voor dat ze halverwege de bevalling toch de draad oppikt en de volgende baby’s uit zichzelf gaat schoonlikken en het vlies eraf haalt.

De bevalling stopt, terwijl er nog baby’s in de buik zitten

Dat is een lastige situatie. Er zijn misschien al baby’s uit, de moeder doet wellicht haar uiterste best om ze schoon te likken, maar er komen geen weeën meer terwijl er in haar buik nog duidelijk baby’s zitten. Wanneer er een kwartier geen weeën geweest zijn, kun je in eerste instantie proberen om Utero Vetsem toe te dienen (ca. 1ml). Dit middel is o.a. te verkijgen in de Knoevelwebshop. Utero Vetsem kan de weeën doen aansterken en terug op gang brengen. Wacht echter niet té lang op resultaat, als er niets meer lijkt te volgen, zorg dan dat je de dierenarts belt om met spoed langs te mogen komen. Laat je niet afpoeieren dat je het nog even aan moet kijken, natuurlijk is het voor een dierenarts niet leuk om midden in de nacht voor een cavia zijn bed uit te komen maar het is zijn of haar vak, en hij of zij is verplicht jou en je cavia te helpen.

Neem de baby’s die er al uit zijn mee met hun moeder naar de dierenarts. De dierenarts zal weeënopwekkers (oxytocine) injecteren en je meestal terug naar huis laten gaan. Als de moeder al sterk begint te verzwakken en de weeënopwekkers niet het gewenste resultaat geven, kun je nog eens terugkomen voor of een tweede injectie, of een keizersnede. Het kan zijn dat er een te groot jong in het geboortekanaal ligt, dat de moeder er niet uitkrijgt, waardoor de bevalling geblokkeerd is.

Wanneer een bevalling stil ligt en baby’s uitblijven, is er niet veel tijd te verliezen. De baby’s in de buik zullen snel overlijden en zullen langzaam de moeder vergiftigen (zie zwangerschapsvergiftiging). Wanneer er geen dierenarts te bereiken is en de zeug nog wel weeën heeft (of weeën heeft gekregen na de weeënopwekkeris, is er nog een ding dat je kunt proberen, maar dit is zeer riskant en dient enkel te gebeuren als er geen andere oplossingen zijn en je zeker weet dat je het durft.

Was je handen goed, liefst met ontsmettende zeep of dettol. Met één vinger (bij voorkeur de wijsvinger, aangezien hier de meeste kracht inzit) kun je voorzichtig proberen de vagina binnen te gaan. Als er een jong dwarsligt, is deze vrijwel direct voelbaar. Probeer zo voorzichtig mogelijk het kopje van het jong te vinden en zoek naar de tandjes. Hier kun je met je nagel achter haken. Wanneer de zeug weeën (alleen dan!) krijgt, trek dan krachtig aan het jong. Met wat geluk kun je de dwarsliggende of te grote baby naar buiten trekken. Als er geen tandjes te vinden zijn, kun je proberen een achterpoot of oor te vinden, hoewel dit minder stevig is.

Als dit lukt, neem dan na afloop alsnog zo snel mogelijk contact op met een dierenarts. Het is verstandig om de moeder na dit avontuur enkele dagen een antibiotica-kuur te geven (bactrimel/sulfatrim is relatief veilig als de moeder nog levende ukjes heeft die ze moet zogen) en enkele dagen Utero Vetsem te geven om de baarmoeder goed te reinigen na dit avontuur.

Wel benadrukken we nogmaals dat dit een échte noodmaatregel is en daarom ook alleen toe te passen is als er geen andere opties meer zijn.

Er worden dode, versteende of ontbindende baby’s geboren

Niet de meest prettige ervaring, natuurlijk, maar het komt helaas wel voor. Een doodgeboren ukje is veelal te wijten aan een te lang durende bevalling. Dit komt regelmatig voor. Minder vaak wordt er een baby geboren die compleet versteend is of in staat van ontbinding verkeert. Deze baby’s is al enige tijd geleden in de baarmoeder overleden. Je kunt hier weinig aan doen, behalve deze baby’s zo snel mogelijk bij hun moeder weg te nemen en de moeder uit voorzorg enkele dagen Utero Vetsem te geven.

De moeder perst haar baarmoeder uit (prolaps)

Een prolaps van de baarmoeder is een ontzettend naar en gevaarlijk probleem. De moeder heeft zo hard geperst, dat de baarmoeder geheel naar buiten is gekomen. Het spreekt voor zich dat je dan met spoed naar de dierenarts moet!! Deze kan de baarmoeder terug naar binnen duwen en medicijnen geven. Een prolaps is gevaarlijk maar de zeug heeft, mits goed ingegrepen en infecties uitblijven, goede kansen om goed te herstellen. Ga niet zelf proberen de baarmoeder terug te duwen, maarlaat dit altijd aan een dierenarts over!