WAT IS OSTEODYSTROFIE?

Osteodystrofie is een stofwisselingsziekte die de botten aantast.

In 1999 werd aan de Universiteit van Berlijn onderzoek verricht naar deze aandoening bij satijncavia's. Uit het onderzoek bleek dat de overgrote meerderheid van de onderzochte satijnen leed aan Osteodystrofie (OD) Bij een gezond dier wordt calcium aan de botten onttrokken en weer teruggevoerd. Deze wisselwerking wordt gestuurd door hormonen. In de bijschildklier wordt het hormoon Parathormoon (PTH) geproduceert, dit zorgt voor de onttrekking van calcium uit de botten.
Het schildklierhormoon Calcitonin bevordert weer de opname van kalk in de botten. Bij een gezond dier is deze wisselwerking in balans.

Bij een reductie (afname) van calcium in de botten, reageert de bijschildklier met een overmatige productie van PTH. Oorzaken kunnen zijn een hormoonproducerende tumor van de bijschildklier, maar ook calciumgebrek in het bloed. In het laatste geval zal er door de bijschildklier nog meer PTH geproduceerd worden om de lage bloedcalciumspiegel te reguleren met calcium uit de botten. De botten worden dan als het ware gebruikt als calciumdepot voor het bloed. Wordt het calciumgebrek chronisch, dan onstaat er botontkalking (osteoporose) en verbindweefseling (osteitis fibrosa)van het bot, oftewel Osteodystrofie. Osteodystrofie (OD) leidt tot een week en instabiel skelet en veroorzaakt veel pijn.

 Mogelijke oorzaken en uitsluitsel hiervan

Aanhoudend calciumgebrek kan verschillende oorzaken hebben:

· een slechte verhouding calcium/fosfor in de voeding (fosfor hoog/calcium laag)

· een slechte resorptie van calcium uit de darm, door bijv. een chronische darmziekte, of vitamine D3 gebrek.

Vit. D3 speelt een grote rol bij calciumresorptie uit de darm in het bloed. Te weinig zonlicht en chronische lever- en nierziektes kunnen tot een vit.D3 gebrek leiden.
Bij het onderzoek in Berlijn zijn de voeders die de onderzochte satijncavia's te eten kregen onderzocht op slechte calcium/fosfor verhoudingen. Die bleken er niet te zijn. Het toedienen van calcium aan de zieke satijntjes leverde geen resultaten op, de ziekte werd niet vertraagd. Verder zouden bij een slechte huisvesting met te weinig zonlicht, ook de niet satijnen cavia's binnen diezelfde huisvesting, problemen moeten hebben en dit was niet het geval. Door bloedonderzoek en pathalogisch onderzoek werden lever- en nierziektes uitgesloten. Bij secties werden ook geen tumoren aan de bijschildklier gevonden en eveneens waren er geen veranderingen aan de darmen te zien, die zouden kunnen wijzen op een chronische darmziekte.

 Wat dan wel?

Gedacht wordt aan een genetisch defect in de stofwisseling. In welk deel van de stofwisseling het defect zit, is nog onduidelijk. Vermoedens bestaan dat de calciumabsorptie in de darmen verstoord is. Dit vermoeden wordt bevestigd door het feit dat het toedienen van calcium geen effect heeft op de ziekte. Om dit alles verder uit te zoeken, is DNA onderzoek nodig. Dit is echter erg kostbaar. Alleen de materiaalkosten zullen zo'n € 25.000 bedragen. Tot op heden is er geen geld beschikbaar gemaakt voor dit onderzoek. Het onderzoek in Berlijn heeft alweer een aantal jaren geleden plaatsgevonden en met de bevindingen van dit onderzoek is weinig gedaan. Het werd door veel mensen zelfs genegeerd, of als onzin afgedaan.

Knoevel en OD

Als opvang hebben we al vele malen satijncavia's opgevangen en wat altijd opviel, was het vaak kleine postuur van de dieren. Ook deden zich vaak kiesproblemen voor, die niet opgelost konden worden door het vijlen van de kiezen. Een aantal cavia's moest worden ingeslapen om, op dat moment nog onduidelijke redenen. Toen ik hoorde van het onderzoek in Berlijn vielen echter heel wat puzzelstukjes op de plaats.
Sinds die tijd laten we al onze satijntjes röntgenen en helaas moeten we tot de conclusie komen dat osteodystrofie wel degelijk een probleem van de satijncavia is. Waarschijnlijk is het een erfelijke kwestie, maar helaas is DNA onderzoek vreselijk duur en is er weinig animo om zo'n onderzoek te financieren. Wij zullen geen satijncavia's uitplaatsen, alleen in sommige gevallen, als de rontgenfoto's geen OD aantonen, aan mensen die bekend zijn met de ziekte en het dier goed in de gaten zullen houden. Satijntjes met OD, of verdacht van OD, zullen bij ons blijven.
Verder zullen we proberen de ziekte zoveel mogelijk onder de aandacht van de mensen te brengen. Veel dierenartsen zijn niet bekend met dit probleem en we hopen dat mensen die dit lezen, het artikel zullen uitprinten en aan hun dierenarts geven. In de loop der jaren zijn er waarschijnlijk heel wat satijncavia's ingeslapen om onduidelijke redenen. Als een dierenarts van de ziekte afweet en hij of zij krijgt een satijncavia ter behandeling aangeboden, dan zal hij alert zijn op osteodystrofie.

OD bij satijnen

Het is zeer waarschijnlijk dat niet alle satijncavia's aan de ziekte lijden. Er zullen vast en zeker uitzonderingen zijn. Maar zolang het merendeel van deze diertjes wel osteodystrofie lijkt te hebben, zou het verstandig zijn om er niet mee te fokken. In feite is het ethisch niet verantwoord, om bewust een dier te fokken dat naar alle waarschijnlijkheid een leven vol pijn tegemoet gaat. Het is geenzins onze bedoeling om de satijnfokkers te benadelen. Het zou geen kwestie moeten zijn van "wij tegen hun". Het zou juist een samenwerking moeten zijn, om het welzijn van de satijncavia te bevorderen en misschien op die manier erachter te komen of er "gezonde" lijnen zijn en waarom de ene satijn wel OD krijgt en de andere niet.
Onderzoek is de enige manier…

Internationale respons

Op een stuk over osteodystrofie bij satijncavia's, dat ik voor een Engelse website heb geschreven, is veel respons gekomen uit de hele wereld. Met name de een club die de belangen van de satijncavia's in Engeland behartigt, heeft zeer positief gereageerd. Dat de satijntjes vaak niet gezond waren, dat wisten ze wel. De diertjes bleven klein, hadden vaak gebitsproblemen en werden niet oud.
Ook waren er veel problemen met bevallingen, zwangerschapsvergiftiging en dode jonkies. Nu weten ze waarschijnlijk waarom. Ze hebben contact met mij opgenomen en ik zal een artikel gaan schrijven voor hun maandblad. Ook zullen ze een rontgenonderzoek bij satijncavia's starten.
In afwachting van de resultaten van het onderzoek zullen sommige fokkers de fok voorlopig stopzetten.

Toekomst

Er zijn nog veel vragen onbeantwoord over osteodystrofie bij satijncavia's. DNA onderzoek zou noodzakelijk zijn om tot een daadwerkelijke conclusie te komen, of er in satijncavia's een genetisch defect zit dat osteodystrofie veroorzaakt. DNA onderzoek zal er waarschijnlijk niet snel komen, daar is vreselijk veel geld voor nodig.

Wij zullen ons intensief blijven bezighouden met het onderzoek naar de satijnziekte. En ook zullen we satijncavia's opvangen als mensen ze niet meer willen hebben. Het maakt niet uit of ze van liefhebbers komen, of fokkers, we zullen er voor de dieren zijn. Door het observeren en onderzoeken van deze satijncavia's komen we wellicht tot meer inzicht in de ziekte.
Voor Phoebe, Knabbel, Pandora en Ploef en al die andere satijntjes die OD hebben, of zijn gestorven aan de gevolgen van OD, zullen we doorgaan, zodat hun leven en hun dood niet voor niets zijn geweest!

Copyright Knoevel Met dank aan: dr. Ewringmann en Drs. Krista Caers